Apteczka w zakładzie pracy 2026 – co musi zawierać i jak prawidłowo skompletować?

Co mówią przepisy o apteczce zakładowej?

Podstawa prawna to art. 209¹ Kodeksu pracy oraz §44 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom sprawnie funkcjonujący system pierwszej pomocy w razie wypadku, a jego elementem są odpowiednio wyposażone apteczki lub punkty pierwszej pomocy.

Kluczowe słowo to "odpowiednio wyposażone", bo przepisy celowo nie podają jednej listy. Wyposażenie apteczki powinno być dopasowane do zagrożeń w danym miejscu pracy. Firma budowlana z ryzykiem poważnych urazów mechanicznych ma inne potrzeby niż biuro rachunkowe. Dlatego przepisy wymagają, żeby skład apteczki ustalić w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.

W praktyce jako punkt wyjścia stosuje się normy europejskie DIN 13157 (apteczka mała, do 50 pracowników) i DIN 13169 (apteczka duża, powyżej 50 pracowników). Te same normy obowiązują przy apteczkach samochodowych, które od 1 czerwca 2026 roku są obowiązkowe w Polsce. Więcej o tym pisaliśmy w artykule o apteczce samochodowej 2026.

Co musi zawierać apteczka zakładowa według normy DIN 13157?

Norma DIN 13157 to minimalny standard dla małych zakładów i biur. Apteczka zgodna z tą normą zawiera plastry opatrunkowe różnych rozmiarów, bandaże elastyczne i dziane, kompresy jałowe różnych rozmiarów, chustę trójkątną, nożyczki do opatrunków, rękawice jednorazowe nitrylowe, folię ratunkową NRC, maseczkę do resuscytacji oraz instrukcję udzielania pierwszej pomocy.

Norma DIN 13169 to rozszerzony zestaw dla większych zakładów. Zawiera podwójne ilości większości elementów oraz dodatkowe środki opatrunkowe dostosowane do większej liczby pracowników.

Przy zakładach o podwyższonym ryzyku zawodowym, takich jak warsztaty, zakłady produkcyjne, hale magazynowe czy place budowy, lekarz medycyny pracy może zalecić rozszerzenie apteczki o dodatkowe elementy. Mogą to być opaski uciskowe do tamowania krwotoków, opatrunki specjalistyczne na oparzenia, płukanki do oczu przy pracy z chemikaliami, czy specjalistyczny sprzęt ratowniczy.

Ile apteczek potrzebujesz w zakładzie?

Przepisy nie podają sztywnej liczby, ale praktyka i zalecenia specjalistów BHP wskazują na następujące orientacyjne zasady. W biurach jedna apteczka DIN 13157 wystarcza na około 50 pracowników. W zakładach produkcyjnych i magazynach jedna apteczka na 20 pracowników to bezpieczne minimum. W budynkach wielopiętrowych apteczka powinna być dostępna na każdym piętrze, a nie tylko na parterze. Przy pracach na terenie rozległym lub rozproszonym apteczka powinna być dostępna w każdym miejscu pracy, nie tylko w biurze.

Apteczka musi znajdować się w miejscu łatwo dostępnym i odpowiednio oznakowanym. Pracownicy muszą wiedzieć gdzie jest i kto odpowiada za udzielanie pierwszej pomocy. Lokalizacja apteczki i dane osoby odpowiedzialnej powinny być podane podczas szkolenia wstępnego BHP.

Czego absolutnie nie wolno trzymać w apteczce zakładowej?

To najczęstszy błąd w polskich firmach. W zakładowej apteczce nie wolno przechowywać żadnych leków. Zakaz dotyczy tabletek przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, antybiotyków, syropów, leków na receptę i bez recepty, a także suplementów diety. Osoba udzielająca pierwszej pomocy nie ma prawa podawać pracownikowi farmaceutyków, bo może to wywołać silną reakcję alergiczną lub niepożądaną interakcję z lekami które pracownik przyjmuje na stałe. Odpowiedzialność prawna za skutki takiego działania spada na pracodawcę.

Poza lekami warto też wyeliminować z apteczek produkty, które przez lata były traktowane jako standard, ale dziś wiadomo że są nieskuteczne lub wręcz szkodliwe. Woda utleniona szybko traci właściwości po otwarciu i jest bolesna przy stosowaniu. Zamiast niej stosuj sól fizjologiczną w ampułkach lub nowoczesny spray do dezynfekcji ran. Wata zostawia w ranie włókna utrudniające gojenie, dlatego używaj wyłącznie jałowych kompresów i gazy.

Kto może obsługiwać apteczkę i udzielać pierwszej pomocy?

Pracodawca ma obowiązek wyznaczyć pracowników do udzielania pierwszej pomocy. Liczba takich osób zależy od liczby zatrudnionych i charakteru pracy. Przepisy nie wymagają żeby były to osoby z wykształceniem medycznym, ale muszą przejść szkolenie z pierwszej pomocy.

Wyznaczone osoby powinny być widoczne dla pozostałych pracowników — tabliczka z ich imieniem, nazwiskiem i stanowiskiem na drzwiach apteczki to dobra praktyka. Szkolenie z pierwszej pomocy warto odnawiać co kilka lat, bo procedury i zalecenia zmieniają się wraz z rozwojem medycyny ratunkowej.

Jak kontrolować stan apteczki?

Apteczka wymaga regularnych przeglądów. Dobra praktyka to kontrola co najmniej raz na kwartał oraz po każdym użyciu. Podczas przeglądu sprawdza się daty ważności wszystkich elementów, kompletność zestawu, stan opakowań (czy są nienaruszone i szczelne) oraz stan samej apteczki i jej oznakowania.

Przeglądy warto dokumentować prostym wpisem do książki kontroli apteczki z datą, podpisem osoby kontrolującej i listą uzupełnionych elementów. Taka dokumentacja jest przydatna podczas kontroli PIP i pokazuje że pracodawca aktywnie dba o sprawność systemu pierwszej pomocy.

Apteczka zakładowa a apteczka samochodowa — czy to to samo?

Nie. Apteczka samochodowa według normy DIN 13164 (obowiązkowa w samochodach od 1 czerwca 2026 roku w Polsce) jest przeznaczona do udzielania pomocy w warunkach wypadku drogowego i jest zoptymalizowana pod kątem urazów typowych dla takich zdarzeń. Apteczka zakładowa jest dostosowana do zagrożeń w konkretnym miejscu pracy i powinna być dobrana do charakteru wykonywanej działalności.

Jeśli pracownicy jeżdżą samochodami służbowymi, apteczka samochodowa DIN 13164 w pojeździe nie zastępuje apteczki zakładowej w siedzibie firmy. Oba obowiązki są od siebie niezależne.

Gdzie kupić apteczkę zakładową zgodną z przepisami?

W BHP Quattro oferujemy apteczki zakładowe zgodne z normami DIN 13157 i DIN 13169, gotowe do użycia od razu po zakupie. Do każdej apteczki dołączamy instrukcję udzielania pierwszej pomocy w języku polskim. Apteczki są odpowiednio oznakowane i spełniają wymagania przepisów BHP.

Zamów online z dostawą w 24 godziny lub skontaktuj się z nami pod numerem 570 168 800, jeśli potrzebujesz dobrać apteczkę do specyfiki swojego zakładu. Pomożemy wybrać właściwy zestaw i ewentualne uzupełnienia zalecane przez medycynę pracy dla Twojej branży.

ZAPRASZAMY https://www.bhp4.pl/apteczka-pierwszej-pomocy

Podsumowanie

Apteczka zakładowa jest obowiązkowa dla każdego pracodawcy bez względu na liczbę pracowników. Jej skład ustala się w porozumieniu z lekarzem medycyny pracy, a jako punkt wyjścia stosuje się normy DIN 13157 lub DIN 13169. Leki są bezwzględnie zakazane. Apteczka musi być dostępna, oznakowana i regularnie kontrolowana. Brak apteczki lub jej nieodpowiednie wyposażenie może skutkować nakazem PIP i jest traktowane jako naruszenie przepisów BHP.

Artykuł przygotowany przez zespół BHP Quattro Poznań, specjalistów BHP z ponad 15-letnim doświadczeniem w wyposażaniu zakładów pracy w środki ochrony i pierwszej pomocy.