Ochrona słuchu w pracy. Od ilu decybeli, nauszniki czy zatyczki i jak dobrać SNR

Od ilu decybeli trzeba stosować ochronniki słuchu?

Obowiązki pracodawcy zależą od poziomu hałasu na stanowisku, ustalonego na podstawie pomiarów. W uproszczeniu wyglądają tak:

Wartości w dB(A) dotyczą poziomu ekspozycji odniesionego do 8 godzin pracy. Pracownicy narażeni na hałas powinni też przechodzić badania słuchu w ramach profilaktycznych badań lekarskich, a hałas musi być opisany w ocenie ryzyka zawodowego i uwzględniony w tabeli przydziału środków ochrony indywidualnej.

Jak głośne są typowe narzędzia?

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że już zwykłe elektronarzędzia przekraczają próg obowiązkowej ochrony słuchu. Poniższe wartości są orientacyjne. O doborze ochronników zawsze decyduje pomiar na konkretnym stanowisku.

Warto pamiętać, że skala decybeli jest logarytmiczna. Wzrost hałasu o 3 dB oznacza dwukrotnie większą dawkę energii akustycznej, więc bezpieczny czas pracy bez ochrony skraca się o połowę.

Nauszniki czy zatyczki? Porównanie

Według materiałów Centralnego Instytutu Ochrony Pracy okulary z szerokimi zausznikami mogą obniżyć tłumienie nauszników nawet o ponad 10 dB, a nieodpowiednia maska pełnotwarzowa nawet o blisko 20 dB. Dlatego przy pracy w okularach ochronnych lub masce lepszym wyborem są wkładki albo nauszniki zintegrowane z hełmem.

Co oznacza SNR i jak dobrać tłumienie?

SNR to uproszczony wskaźnik tłumienia ochronnika podany w decybelach. Mówi, o ile ochronnik obniża hałas docierający do ucha. Im wyższy SNR, tym mocniejsze tłumienie.

Najprostsza metoda doboru: od poziomu hałasu na stanowisku odejmij SNR ochronnika. Wynik to przybliżony poziom dźwięku pod ochronnikiem. Ponieważ w realnych warunkach ochronniki tłumią słabiej niż w laboratorium, warto doliczyć do wyniku zapas kilku decybeli.

Docelowo pod ochronnikiem powinno być od 70 do 80 dB. Powyżej 80 dB słuch nadal jest narażony. Poniżej 70 dB pojawia się nadmierna ochrona.

Dlaczego zbyt mocne tłumienie jest niebezpieczne

Najczęstszy błąd przy zakupie ochronników to wybór „najmocniejszych dostępnych”. Przy zbyt silnym tłumieniu pracownik nie słyszy sygnałów cofania wózka, alarmów i wołania współpracowników. Czuje się odizolowany, więc zaczyna zdejmować ochronniki albo odsuwać je od uszu, a wtedy ochrona spada niemal do zera.

Ochronniki o bardzo wysokim SNR, na przykład 3M PELTOR Optime III z tłumieniem 35 dB, są przeznaczone do bardzo głośnych stanowisk, takich jak kucie, praca przy młotach pneumatycznych czy w lotnictwie. Na typowej hali produkcyjnej czy magazynie lepiej sprawdzą się lżejsze nauszniki o umiarkowanym tłumieniu, na przykład Procera NEW SILENT NS-2.

30 minut bez ochronników to połowa ochrony

To najważniejsza informacja w całym poradniku. Według CIOP zdjęcie ochronników na pół godziny w ciągu 8-godzinnej zmiany obniża skuteczność ochrony słuchu o połowę. Najlepszy ochronnik to taki, który pracownik nosi przez cały czas przebywania w hałasie. Dlatego wygoda i dopasowanie są równie ważne jak liczba decybeli na opakowaniu.

Jak prawidłowo założyć zatyczki piankowe

Źle założona zatyczka może tłumić kilka razy słabiej niż deklaruje producent. Prawidłowa technika wygląda tak:

1. Umyj dłonie i zwiń zatyczkę palcami w cienki, ciasny wałeczek.
2. Drugą ręką sięgnij nad głową i pociągnij małżowinę uszną do góry i do tyłu. To prostuje przewód słuchowy.
3. Wsuń zatyczkę głęboko do przewodu słuchowego.
4. Przytrzymaj ją palcem przez około 30 sekund, aż pianka się rozpręży.
5. Sprawdź efekt: twój głos powinien brzmieć głucho, a otoczenie wyraźnie ciszej. Z boku zatyczka nie powinna wystawać z ucha.

Zatyczki jednorazowe wyrzucaj po zmianie. Przy dużym zużyciu najkorzystniejsze są opakowania zbiorcze, na przykład Honeywell Bilsom 303L po 200 par.

Pielęgnacja i wymiana nauszników

Poduszki nauszników z czasem twardnieją i pękają, a wtedy przestają szczelnie przylegać. Wymieniaj je zgodnie z zaleceniami producenta, zwykle co kilka miesięcy przy codziennym użytkowaniu. Czyść poduszki wilgotną szmatką, nie wyginaj pałąka, bo osłabia to docisk, i przechowuj nauszniki z dala od źródeł ciepła.

Najczęstsze pytania

Od ilu decybeli pracodawca musi zapewnić ochronniki słuchu?

Od 80 dB(A) pracodawca musi udostępnić ochronniki słuchu. Od 85 dB(A) musi je dostarczyć i nadzorować ich stosowanie.

Co lepsze, nauszniki czy zatyczki?

Zależy od stanowiska. Nauszniki są wygodniejsze przy pracy z przerwami i łatwiej je prawidłowo założyć. Zatyczki lepiej sprawdzają się przy pracy w okularach, maskach i w wysokiej temperaturze.

Jaki SNR wybrać?

Taki, aby po odjęciu go od poziomu hałasu na stanowisku poziom pod ochronnikiem wynosił od 70 do 80 dB. Przy hałasie około 90 do 95 dB zwykle wystarcza SNR około 20 do 28 dB.

Czy można nosić słuchawki muzyczne zamiast ochronników?

Nie. Zwykłe słuchawki nie są środkiem ochrony indywidualnej i nie mają potwierdzonego tłumienia, a muzyka dodatkowo zwiększa dawkę hałasu docierającą do ucha.

Czy można jednocześnie nosić zatyczki i nauszniki?

Tak, przy bardzo wysokim hałasie stosuje się podwójną ochronę. Pamiętaj jednak, że tłumienie nie sumuje się wprost, a ryzyko nadmiernej ochrony jest większe.

Ochrona słuchu to częsty punkt kontroli inspekcji pracy. Sprawdź, jak się do niej przygotować w artykule Jak przygotować firmę do kontroli PIP.

Zobacz nauszniki i zatyczki w kategorii ochrona słuchu. Przy zamówieniach dla firm pomożemy dobrać ochronniki do poziomu hałasu na stanowiskach, a w ramach szkoleń BHP pokażemy pracownikom, jak je prawidłowo stosować: 570 168 800, sklep@bhp4.pl.